Bijbaantjes & werk
Sparen voor een nieuwe telefoon, een vakantie of alvast voor je studie. Dat gaat natuurlijk sneller als je werkt! Ga je voor een bijbaan waar je elke week naartoe gaat, of begin je met vakantiewerk? Of gaat het je niet om het geld, maar om de ervaring? Misschien is vrijwilligerswerk dan wat voor jou!
Mag ik werken?
Sta je te trappelen om te beginnen, maar ben je nog geen 16? Dan zijn er nog andere mogelijkheden om ervaring op te doen en wat bij te verdienen. Vanaf je 13e mag je klusjes doen, zo lang het in je vrije tijd gebeurt. Denk daarbij aan vakkenvullen of folders rondbrengen. Vanaf je 15e mag je licht werk doen (dus niet-industrieel), zoals in de horeca (alcoholvrij), op een camping of in de landbouw. Er geldt dan nog geen minimumloon.
Vanaf 16 jaar
Vanaf je 16e mag je werken en geldt er een minimumjeugdloon, tenzij dit voor je opleiding is (een stage). Er zit wel een maximum aantal werkuren aan, waar schooltijd ook onder valt: school gaat altijd vóór werk. Je mag voor je 18e nog niet ’s nachts werken, oproepdiensten doen of overwerken.
Contract
Ben je begonnen met een baan, dan moet je werkgever binnen één maand na de start een arbeidscontract geven. Dit is een document waar afspraken in staan:
- Je werkzaamheden of functie
- Het aantal uren per week
- Vast of tijdelijk contract
- Je brutoloon per maand
- De duur van je proeftijd (max. twee maanden)
- Arbeidsvoorwaarden, zoals reiskostenvergoeding en vakantieregeling
Je werkgever is verplicht om je een loonstrook te geven. Hierop staan jouw gegevens, hoeveel uren je gewerkt hebt, je salaris (bruto en netto), toeslagen, vergoedingen en de loonheffing. Bewaar je loonstroken goed, want dan kan je goed controleren of alles goed gaat. Je hebt ze ook nodig als je belasting terugvraagt bij de Belastingdienst.
Zwart werken
Krijg je geen contract en ook geen loonstrook? Dan werk je waarschijnlijk zwart. Dit houdt in dat je geen belasting betaalt en je bruto- en nettoloon hetzelfde zijn. Let op: zwart werken is verboden.
Tips voor het vinden van een bijbaan!
Ga je op zoek en weet je even niet hoe je moet starten? Hieronder staan tips om je op weg te helpen.
- Online: via vacaturesites en de websites van lokale bedrijven.
- Open sollicitatie: staat er geen vacature online bij het bedrijf waar jij graag een bijbaan zou willen? Dan kan je een open sollicitatie sturen. Wie weet kunnen ze jouw hulp goed gebruiken.
- Familie, vrienden, kennissen: vertel aan je omgeving dat je op zoek bent, misschien weten zij wel een baan voor jou, of raden ze jou aan bij een mogelijke werkgever!
- Uitzendbureaus: bij een uitzendbureau kan je aangeven wat je zoekt en kijken ze met je mee naar passende vacatures.
- Ga langs: loop binnen bij bedrijven en vraag naar de mogelijkheden voor werk. Misschien kan je meteen al wel solliciteren!
Loonheffingskorting
Als je werkt, gaat een deel van je loon naar de belasting. Hier kan je korting op krijgen via de loonheffingskorting. Jouw werkgever kan dit met jou regelen. Voor scholieren en studenten is er een apart formulier voor. Je kunt deze zelf downloaden en naar je werkgever sturen als zij dit zelf nog niet hebben geregeld. Dit formulier heet ‘Model opgaaf gegevens voor de loonheffingen (studenten- en scholierenregeling)’.
Er mag altijd maar één werkgever loonheffingskorting toepassen. Doen meerdere werkgevers dit, dan heb je kans dat zij te weinig belasting over jouw loon betalen. Dit heeft als gevolg dat jij deze belasting achteraf nog moet betalen. Zorg er dus voor dat er maar één werkgever loonheffingskorting toepast.
Word vrijwiliger
Zet je in en doe ervaring op door vrijwilligerswerk te doen! In Sliedrecht is er genoeg te doen: kijk op SliedrechtDoet.nl voor al het aanbod.
Ik word bijna 18
Op je 18e ben je officieel meerjarig. Dat betekent dat je nu echt verantwoordelijk én aansprakelijk bent voor je geldzaken en meer. Je moet bijvoorbeeld een zorgverzekering afsluiten, kunt misschien zorgtoeslag krijgen, abonnementen afsluiten én schulden of schade die je maakt zijn ook echt voor jouw rekening.
Bereid je voor op de veranderingen met de gratis online training ’18! En nu?’.
Studie betalen
Als je je zorgen maakt over hoe je een studie, studiemiddelen en op kamers gaan moet betalen, is het handig om alvast te kijken hoe het werkt met studiefinanciering en studentenOV aanvragen. Ook kan je geld lenen bij DUO, maar lees dan wel goed de voorwaarden door zodat je weet wat er van jou verwacht wordt en wat je moet terugbetalen (geld lenen kost geld).
Kom je er niet uit?
Lukt het je niet om een bijbaantje te vinden, of is er ergens iets misgegaan en loop je vast? Maak een afspraak bij Het Bonkelaarhuis, dan kijken wij met je mee.